韩国“爽剧”热潮：现实焦虑与“即时正义”的镜像

从cóng校xiào园yuán暴bào力lì到dào职zhí场chǎng霸bà凌líng，从cóng权quán力lì腐fǔ败bài到dào恶è性xìng犯fàn罪zuì，现xiàn实shí中zhōng难nán以yǐ迅xùn速sù解jiě决jué的de问wèn题tí，正zhèng在zài韩hán国guó电diàn视shì剧jù中zhōng以yǐ另lìng一yì种zhǒng方fāng式shì得dé到dào“清qīng算suàn”。近jìn期qī，以yǐ快kuài节jié奏zòu推tuī进jìn剧jù情qíng、惩chéng治zhì恶è人rén为wéi主zhǔ要yào卖mài点diǎn的de“爽shuǎng剧jù”接jiē连lián走zǒu红hóng，《铁tiě拳quán教jiào育yù》《金jīn特tè务wù：本běn色sè回huí归guī》等děng作zuò品pǐn受shòu到dào观guān众zhòng追zhuī捧pěng，“以yǐ牙yá还huán牙yá”式shì的de惩chéng恶è叙xù事shì再zài次cì成chéng为wéi韩hán国guó影yǐng视shì市shì场chǎng的de热rè门mén公gōng式shì。

奈nài飞fēi（Netflix）剧jù集jí《铁tiě拳quán教jiào育yù》上shàng线xiàn后hòu连lián续xù4周zhōu位wèi居jū全quán球qiú非fēi英yīng语yǔ剧jù集jí榜bǎng首shǒu，上shàng半bàn年nián累lěi计jì观guān看kàn次cì数shù达dá到dào4820万wàn次cì，跻jī身shēn全quán球qiú电diàn视shì节jié目mù第dì六liù位wèi。SBS金jīn土tǔ剧jù《金jīn特tè务wù：本běn色sè回huí归guī》同tóng样yàng不bú断duàn刷shuā新xīn自zì身shēn最zuì高gāo收shōu视shì率lǜ，第dì8集jí全quán国guó收shōu视shì率lǜ升shēng至zhì23.1%，创chuàng下xià今jīn年nián播bō出chū的de迷mí你nǐ剧jù最zuì高gāo纪jì录lù。

两liǎng部bù作zuò品pǐn类lèi型xíng和hé故gù事shì背bèi景jǐng并bìng不bù相xiāng同tóng，却què拥yōng有yǒu相xiāng似sì的de叙xù事shì逻luó辑jí——当dāng法fǎ律lǜ和hé公gōng共gòng权quán力lì无wú法fǎ及jí时shí保bǎo护hù受shòu害hài者zhě时shí，个gè人rén或huò虚xū构gòu组zǔ织zhī出chū面miàn，以yǐ更gèng加jiā直zhí接jiē的de方fāng式shì惩chéng罚fá施shī害hài者zhě。这zhè样yàng的de叙xù事shì在zài韩hán国guó影yǐng视shì作zuò品pǐn中zhōng并bìng不bù少shǎo见jiàn。此cǐ前qián热rè播bō的de《模mó范fàn出chū租zū车chē》讲jiǎng述shù主zhǔ人rén公gōng接jiē受shòu受shòu害hài者zhě委wěi托tuō，以yǐ私sī人rén方fāng式shì惩chéng治zhì逃táo脱tuō法fǎ律lǜ制zhì裁cái的de恶è人rén；《黑hēi暗àn荣róng耀yào》则zé围wéi绕rào校xiào园yuán暴bào力lì受shòu害hài者zhě蛰zhé伏fú多duō年nián、向xiàng加jiā害hài者zhě展zhǎn开kāi复fù仇chóu的de故gù事shì展zhǎn开kāi。

近jìn年nián来lái，从cóng校xiào园yuán暴bào力lì、职zhí场chǎng霸bà凌líng到dào权quán力lì型xíng犯fàn罪zuì，“恶è人rén受shòu到dào惩chéng罚fá、受shòu害hài者zhě得dé到dào慰wèi藉jiè”的de叙xù事shì模mó式shì频pín繁fán出chū现xiàn在zài韩hán国guó热rè门mén影yǐng视shì作zuò品pǐn中zhōng。文wén化huà评píng论lùn家jiā河hé在zài根gēn认rèn为wéi，惩chéng恶è复fù仇chóu类lèi作zuò品pǐn原yuán本běn就jiù颇pō受shòu欢huān迎yíng，但dàn近jìn年nián来lái，人rén们men对duì公gōng共gòng权quán力lì未wèi能néng妥tuǒ善shàn应yìng对duì社shè会huì不bù公gōng和hé犯fàn罪zuì问wèn题tí的de不bù满mǎn不bú断duàn加jiā深shēn，无wú力lì感gǎn也yě愈yù发fā强qiáng烈liè。在zài这zhè样yàng的de背bèi景jǐng下xià，现xiàn实shí中zhōng难nán以yǐ解jiě决jué的de问wèn题tí在zài电diàn视shì剧jù中zhōng得dé到dào痛tòng快kuài“清qīng算suàn”，更gèng容róng易yì给gěi观guān众zhòng带dài来lái满mǎn足zú感gǎn。

这zhè种zhǒng心xīn理lǐ背bèi后hòu，也yě折zhé射shè出chū韩hán国guó社shè会huì对duì司sī法fǎ和hé公gōng共gòng机jī构gòu的de信xìn任rèn问wèn题tí。首shǒu尔ěr大dà学xué国guó家jiā未wèi来lái战zhàn略lüè院yuàn2026年nián进jìn行xíng的de国guó家jiā机jī构gòu信xìn任rèn度dù调diào查chá显xiǎn示shì，受shòu访fǎng者zhě中zhōng表biǎo示shì信xìn任rèn检jiǎn察chá机jī关guān和hé国guó会huì的de比bǐ例lì均jūn仅jǐn为wèi14%，司sī法fǎ部bù门mén和hé警jǐng察chá分fēn别bié为wèi19%和hé22%。对duì于yú犯fàn罪zuì处chǔ罚fá力lì度dù，韩hán国guó民mín众zhòng同tóng样yàng普pǔ遍biàn认rèn为wéi“不bú够gòu严yán厉lì”。韩hán国guó法fǎ制zhì研yán究jiū院yuàn《2025年nián国guó民mín法fǎ律lǜ意yì识shí实shí态tài调diào查chá》显xiǎn示shì，针zhēn对duì性xìng犯fàn罪zuì、针zhēn对duì儿ér童tóng及jí青qīng少shào年nián的de犯fàn罪zuì、青qīng少shào年nián犯fàn罪zuì、赌dǔ博bó、毒dú品pǐn及jí腐fǔ败bài等děng多duō数shù犯fàn罪zuì，约yuē九jiǔ成chéng受shòu访fǎng者zhě认rèn为wéi处chǔ罚fá“较jiào轻qīng”或huò“非fēi常cháng轻qīng”。

大dà众zhòng文wén化huà评píng论lùn家jiā郑zhèng德dé贤xián表biǎo示shì，如rú果guǒ现xiàn实shí中zhōng的de公gōng共gòng权quán力lì和hé司sī法fǎ制zhì度dù能néng够gòu顺shùn利lì发fā挥huī作zuò用yòng，这zhè类lèi幻huàn想xiǎng性xìng叙xù事shì的de需xū求qiú便biàn不bú会huì如rú此cǐ强qiáng烈liè。“‘爽shuǎng剧jù’受shòu到dào欢huān迎yíng，是shì因yīn为wèi现xiàn实shí令lìng人rén憋biē闷mèn。现xiàn实shí中zhōng未wèi能néng满mǎn足zú的de需xū求qiú，正zhèng在zài通tōng过guò电diàn视shì剧jù得dé到dào释shì放fàng。”除chú了le社shè会huì心xīn理lǐ因yīn素sù，观guān众zhòng内nèi容róng消xiāo费fèi习xí惯guàn的de变biàn化huà，也yě成chéng为wéi推tuī动dòng“爽shuǎng剧jù”走zǒu红hóng的de重zhòng要yào原yuán因yīn。随suí着zhe短duǎn视shì频pín成chéng为wéi日rì常cháng内nèi容róng消xiāo费fèi的de重zhòng要yào组zǔ成chéng部bù分fen，观guān众zhòng对duì影yǐng视shì作zuò品pǐn节jié奏zòu的de要yāo求qiú也yě在zài发fā生shēng变biàn化huà。

相xiāng比bǐ长cháng时shí间jiān铺pù垫diàn矛máo盾dùn、逐zhú步bù推tuī进jìn人rén物wù关guān系xì，快kuài速sù制zhì造zào冲chōng突tū并bìng给jǐ予yǔ明míng确què反fǎn馈kuì的de叙xù事shì方fāng式shì，更gèng容róng易yì抓zhuā住zhù观guān众zhòng注zhù意yì力lì。一yì名míng电diàn视shì剧jù行háng业yè人rén士shì表biǎo示shì，当dāng前qián内nèi容róng消xiāo费fèi趋qū势shì的de重zhòng要yào关guān键jiàn词cí之zhī一yī就jiù是shì“速sù度dù”。观guān众zhòng越yuè来lái越yuè倾qīng向xiàng于yú快kuài速sù、紧jǐn凑còu的de故gù事shì，而ér“爽shuǎng剧jù”恰qià好hǎo能néng够gòu通tōng过guò明míng确què的de善shàn恶è关guān系xì和hé迅xùn速sù的de矛máo盾dùn解jiě决jué满mǎn足zú这zhè一yī需xū求qiú。

在zài市shì场chǎng需xū求qiú推tuī动dòng下xià，“爽shuǎng感gǎn”也yě逐zhú渐jiàn从cóng一yì种zhǒng叙xù事shì手shǒu法fǎ演yǎn变biàn为wèi可kě以yǐ复fù制zhì的de商shāng业yè公gōng式shì。对duì于yú制zhì作zuò公gōng司sī而ér言yán，鲜xiān明míng的de善shàn恶è对duì立lì、快kuài速sù推tuī进jìn的de剧jù情qíng以yǐ及jí具jù有yǒu视shì觉jué冲chōng击jī力lì的de惩chéng恶è场chǎng面miàn，不bù仅jǐn容róng易yì在zài播bō出chū初chū期qī制zhì造zào话huà题tí，也yě适shì合hé被bèi切qiē割gē成chéng短duǎn视shì频pín片piàn段duàn，在zài社shè交jiāo媒méi体tǐ上shàng形xíng成chéng二èr次cì传chuán播bō。

然rán而ér，当dāng这zhè一yī模mó式shì不bú断duàn得dé到dào市shì场chǎng验yàn证zhèng，相xiāng似sì作zuò品pǐn集jí中zhōng出chū现xiàn带dài来lái的de问wèn题tí也yě开kāi始shǐ显xiǎn现xiàn。业yè界jiè担dān忧yōu，在zài成chéng功gōng模mó式shì被bèi反fǎn复fù复fù制zhì的de情qíng况kuàng下xià，相xiāng似sì的de人rén物wù设shè定dìng、矛máo盾dùn结jié构gòu和hé复fù仇chóu方fāng式shì可kě能néng大dà量liàng出chū现xiàn，进jìn一yí步bù压yā缩suō影yǐng视shì内nèi容róng的de类lèi型xíng多duō样yàng性xìng。为wèi了le持chí续xù制zhì造zào即jí时shí快kuài感gǎn，动dòng作zuò和hé暴bào力lì场chǎng面miàn的de刺cì激jī程chéng度dù也yě可kě能néng不bú断duàn升shēng级jí，人rén物wù塑sù造zào、情qíng感gǎn积jī累lěi和hé故gù事shì合hé理lǐ性xìng反fǎn而ér退tuì居jū其qí次cì。

比bǐ内nèi容róng同tóng质zhì化huà更gèng值zhí得dé关guān注zhù的de，是shì影yǐng视shì作zuò品pǐn中zhōng的de“私sī力lì救jiù济jì”与yǔ现xiàn实shí社shè会huì之zhī间jiān的de界jiè限xiàn。“爽shuǎng剧jù”往wǎng往wǎng建jiàn立lì在zài正zhèng常cháng司sī法fǎ程chéng序xù无wú法fǎ解jiě决jué问wèn题tí的de前qián提tí下xià，并bìng通tōng过guò个gè人rén复fù仇chóu或huò虚xū构gòu组zǔ织zhī实shí现xiàn正zhèng义yì。但dàn在zài现xiàn实shí社shè会huì中zhōng，正zhèng当dāng程chéng序xù和hé人rén权quán保bǎo障zhàng仍réng是shì法fǎ治zhì体tǐ系xì的de重zhòng要yào原yuán则zé。尤yóu其qí在zài韩hán国guó社shè会huì持chí续xù出chū现xiàn网wǎng络luò公gōng开kāi个gè人rén信xìn息xī、私sī自zì制zhì裁cái等děng争zhēng议yì的de情qíng况kuàng下xià，如rú何hé区qū分fēn影yǐng视shì作zuò品pǐn提tí供gōng的de情qíng绪xù宣xuān泄xiè与yǔ现xiàn实shí中zhōng的de私sī力lì救jiù济jì，也yě成chéng为wéi这zhè类lèi作zuò品pǐn无wú法fǎ回huí避bì的de问wèn题tí。

郑zhèng德dé贤xián指zhǐ出chū，影yǐng视shì作zuò品pǐn可kě以yǐ通tōng过guò这zhè样yàng的de设shè定dìng提tí供gōng想xiǎng象xiàng和hé情qíng绪xù出chū口kǒu，但dàn现xiàn实shí中zhōng即jí使shǐ程chéng序xù复fù杂zá，也yě应yìng通tōng过guò公gōng共gòng制zhì度dù解jiě决jué问wèn题tí。从cóng文wén化huà层céng面miàn来lái看kàn，这zhè类lèi作zuò品pǐn的de意yì义yì恰qià恰qià在zài于yú，它tā呈chéng现xiàn了liǎo公gōng共gòng体tǐ系xì无wú法fǎ立lì即jí解jiě决jué问wèn题tí时shí留liú下xià的de空kòng白bái。

“多duō巴bā胺àn”和hé畅chàng快kuài感gǎn可kě以yǐ吸xī引yǐn观guān众zhòng点diǎn开kāi一yí部bù剧jù，却què未wèi必bì足zú以yǐ让ràng一yí部bù作zuò品pǐn经jīng得dé起qǐ时shí间jiān检jiǎn验yàn。当dāng现xiàn实shí焦jiāo虑lǜ、对duì公gōng共gòng制zhì度dù的de不bú信xìn任rèn与yǔ短duǎn视shì频pín时shí代dài追zhuī求qiú即jí时shí反fǎn馈kuì的de消xiāo费fèi习xí惯guàn交jiāo织zhī在zài一yì起qǐ，“爽shuǎng剧jù”的de走zǒu红hóng便biàn不bú再zài只zhǐ是shì单dān纯chún的de类lèi型xíng偏piān好hǎo。它tā既jì折zhé射shè出chū韩hán国guó观guān众zhòng对duì正zhèng义yì能néng够gòu及jí时shí实shí现xiàn的de渴kě望wàng，也yě反fǎn映yìng出chū影yǐng视shì行háng业yè对duì市shì场chǎng需xū求qiú和hé成chéng功gōng模mó式shì的de快kuài速sù响xiǎng应yìng。如rú何hé在zài畅chàng快kuài的de惩chéng恶è叙xù事shì之zhī外wài，塑sù造zào更gèng有yǒu说shuō服fú力lì的de人rén物wù和hé故gù事shì，同tóng时shí避bì免miǎn将jiāng私sī力lì救jiù济jì简jiǎn单dān等děng同tóng于yú正zhèng义yì，或huò许xǔ将jiāng决jué定dìng“爽shuǎng剧jù”能néng否fǒu摆bǎi脱tuō短duǎn期qī热rè潮cháo，真zhēn正zhèng成chéng长zhǎng为wèi具jù有yǒu持chí久jiǔ生shēng命mìng力lì的de类lèi型xíng。